ROLLEND MATERIEEL

Belgische spoorwegen locomotief type 26 (ex-BR52)

Minitrix 12407

Minitrix 12407 model van de belgische goederenloc 26.003

Deutsche Bundesbahn: BR52

Om het militair transport in december 1941 naar het russische front te versnellen waren dringend nieuwe locomotieven nodig. De DR koos voor een 5-assige locomotief met voorloper. Deze had dezelfde hoofdafmetingen als de BR 50, maar men verkoos om ze in dienst te stellen als BR 52. De sterk vereenvoudigde constructie ten opzichte van de BR 50 had voor gevolg dat de productietijd fel ingekort werd, wat uiteindelijk het hoofddoel was. Bij de bouw van BR 52 werd zoveel mogelijk gelast. wat toen nog in zijn kinderschoenen stond. De eerste loc werd afgeleverd door Borsig op 19/09/42.

Br 52.001  (foto Borsig)

NMBS: type 26

2600 (vanaf 1/01/46 26.100)  foto NMBS

De locs werden niet helemaal conform de Duitse plannen gebouwd en verschillende onderdelen werden gewijzigd. Vooral die onderdelen die problemen gaven bij de BR 52 werden bijgestuurd. Zo werden de aslagers gebruikt van het type 25, evenals de glijlagers van de zuigers. De vlampijpen van de oververhitter werden dikker uitgevoerd. De overdrukventielen van de cilinders waren eveneens afkomstig van het type 25. De vuurhaard werd in dikkere staalplaat uitgevoerd en de drijf- en koppelstangen volledig  gesmeed. Maar de meest opvallende wijziging was wel dat ons type 26 werd uitgerust met een open machinistenhuis en gebouwd volgens de plannen van de BR 50.

26.050  ( foto NMBS )

Bij aflevering  werden waarschijnlijk alle locs afgeleverd met Duitse buffers en Duitse overdrukventielen op de ketel. Later werden deze wel vervangen door Belgische buffers met het typische gat in het midden en de veiligheidskleppen werden vervangen door deze van het type Coale. Onderling waren er ook kleine verschillen, zo bevond zich de dynamo bij de meeste locs op de rookkast, bij andere op de vuurkist voor het machinistenhuis en nog bij andere op de voetplaat. Merkwaardig is wel dat de NMBS er in geslaagd was om de asdruk nog te verminderen en terug te brengen naar 133,6 kN per as!

26.101 heeft een gesloten machinistenhuis

De snelheid was bij het rijden met de tender voorop beperkt tot 40 km/uur daar waar een BR 50 geschikt was voor 80 km/uur in beide richtingen. Door het ontbreken van een loopas bij het achteruit rijden waren de loopeigenschappen immers beduidend ongunstiger.

Van de 100 gebouwde locs werden er 80 uitgerust met een tender van het type 32 (2’2’T32-badkuiptender) en 20 stuks van het type 26 (2’2’T26-met rechte zijwanden). Alle waren ze vooraan uitgerust met een bescherming voor het achteruitrijden, met aan beide zijden een uitkijkvenster.

Tekeningen van H.De Bleser. Te verkrijgen bij PB Messingmodelbouw en Jocadis

Het type 26 kreeg de klassieke NMBS-kleuren van na de Tweede Wereldoorlog : chassis, wielen, rookkast en onderstel van de tender zwart. De ketel, windleiplaten, cilinders, machinistenhuis en bovenbouw van de tender werden donkergroen (spoorweggroen) geschilderd. De binnenkant van de drijfstangen, de bufferbalken en de zijkant van de loopplanken waren rood. Bij enkele oudere 26'ers zoals de Cockerill 26.032 werd de rode band van de loopplanken doorgetrokken op de tender. De opschriften waren geel.

In het begin reden ze stoptreinen , maar door de levering van het nieuwe type 29 werden ze geleidelijk overgeplaatst naar de goederendienst. Vooral de Athus-Meuse lijn en bijhorende aftakkingen was hun domein.

Vanaf 1955, toen het type 202 en 203 geleverd werd, werd ook hun bestaan stilaan maar zeker bedreigd. De 2 laatste locs, 26.057 en 26.068, beide van de stelplaats van Latour, werden in november 1963 buiten dienst gesteld. Geen enkel exemplaar werd bewaard. Het TSP heeft wel een BR 52 aangekocht in Polen, maar deze is niet conform het NMBS type, niettemin een lovenswaardig initiatief. Ook de CFV3V heeft 2 type 52, één afkomstig van de DR(DDR) en één uit Oostenrijk met cabinetender.

De gereconstrueerde museumloc 26.101 tijdens de doortocht in Spontin, 20/07/2003

Het model: Minitrix 12407